مبانی فقهی وشرعی طرح اقتصادی آقای کروبی بدیهی است که اقتصاد از ارکان مهم جامعه است و نهادهای اقتصادی از اهمیت خاصی بر خوردارند.مجریان و برنامه ریزان بر اساس اندیشه های خود به پی ریزی ساختار اقتصادی جامعه می پردازند و با این کار نقش حساسی را به عهده می گیرند.چون با اقدام یک حرکت خطا نابسامانی اقتصادی بوجود می آید و مردم گرفتار فقر و عواقب شوم آن می شوند. از مسائلی که در اقتصاد اسلامی به آن بذل توجه شده بیت المال و شیوه تقسیم آن در بین مردم است.این موضوع دارای پیشینه عمیق و طولانی می باشد و به همین جهت در بسیاری از منابع فقهی و دینی از آن سخن به میان آمده است. درباره چگونگى تقسيم بيتالمال فقهاى مذاهب اسلامى اختلاف نظر دارند.اما از ديدگاه فقهاى تشيع، بايد بطور مساوى بين مستحقين تقسيم گردد.شیخ صوسی در كتاب «خلاف» خود ذيل باب «كتاب الغين و قسمه الغنيمه» پس از نقل نظرات اهل سنت به اندیشه شیعه اشاره می کند و می نویسد :«در مصرف بيتالمال، بين مردم نبايد فرق گذاشت و شرافت يا سابقهى بيشتر در اسلام و يا دانش و زهد دلیل برتری نیست. »او به شيوهى حضرت على«ع »اشاره می کند که بيتالمال را بطور مساوى قسمت مىكرد.سپس دليل خود را اینگونه اقامه می کند که اسم «بيتالمال» مطلق است و شامل همهى مردم مىشود، و هر كسى از هر طبقهاى باشد، در اين جهت هيچگونه امتيازى ندارد، و برترى دادن بعضى بر بعض ديگر جايز نيست، زيرا برترى دادن نياز به دليل دارد و در اينجا دليلى براى برترى دادن بعضى بر بعض ديگر وجود ندارد. در کتاب جواهر نیز که از سرمایه های غنی فقه شیعه است. این موضوع مورد کنکاش قرار گرفته است . صاحب جواهر می نویسد: روايات صحيح و فراوان برتقسیم مساوی بیت المال در بین مردم دلالت مىكند و حضرت على (ع) آن را بطور مساوى بين مردم تقسيم كرد، و رعايت عدالت در اين مورد از صفات خاص آن حضرت بشمار آمده است . در زمان حکومت حضرت علی (ع) سیره عملی آن بزرگوار تقیسم عادلانه بیت المال بوده و در این مسیر با سختی ها و ناملایمات زیادی رو به رو شده است . حتی برخی از زیاده خواهان بنا را بر ناسازگاری گذاشتند و کار را به جنگ و خونریزی کشاندند دو نمونه از آن را می خوانیم. عاصم بن كليب از پدرش نقل مىكند كه گفت: من کنار على (ع) بودم كه اموالى مربوط به بيتالمال از يكى از نواحى ايران آورده بودند، حضرت برخاست و تصميم به تقسيم آن گرفت و ما نيز با او برخاستيم، مردم براى دريافت آن هجوم مىآوردند، حضرت براى رعايت انضباط،دستور فرمودند طنابى به عنوان حائل اطراف اموال كشيده، تا جمعيت در آن طرف طناب قرار گيرند و فرمود: اجازه نيست كه كسى از اين ريسمان عبور كند، مردم آن طرف طناب نشستند، و خود داخل طناب شد و فرمود: روساى هفتگانه كجايند؟ (آنروز در كوفه هفت قبيله از مسلمين زندگى مىكردند كه هر كدام نمايندهى خاص داشتند) حضرت سهم هر يك از قبائل را به نمايندهى آن قبيله تحويل دادند تا آنها بطور مساوى آنرا در ميان اعضاء قبيله خود تقسيم كنند، در كنار اموال در داخل ظرفهاى خالى شده يك قرص نان بدست آمد، على (ع) فرمود: اين قرص نان را هفت قسمت كنيد و براى هر قبيلهاى از قبائل هفت گانه، يك قسمت آن را بگذاريد،آنگاه همهى آن اموال را تحويل نمايندهها داد، آنان در حضور آن حضرت، افراد قبيلهى خود را مىخواندند و اموال را در ميان آنها قسمت مىكردند. پس از استقرار حکومت حضرت مردم طبق دستور امام، براى گرفتن سهم خود نزد امام حاضر شدند، على (ع) به خزانهدارش عبيدالله بن ابى رافع فرمود: از مهاجرين آغاز كن و آنان را به حضور بطلب و به هر يك سه دينار بده، سپس انصار را به حضور بطلب و به آنان نيز هر يك سه دينار بده، و پس از آنها هر يك از مردم كه حاضر شدند، چه سرخ پوست باشند يا سياه پوست به همين مقدار بده. سهل بن حنيف (كه به غلام سابقش همين مبلغ داده شده بود) به اعتراض برخاست و گفت: اين شخص ديروز غلام من بود، و امروز او را آزاد كردهام به او برابر من مىدهى؟على (ع) فرمود: «هر چه به او داديم به تو نيز مىدهيم».به همهى افراد سه دينار داد بىآنكه بين آنها فرقى بگذارد. از جمله مطالبى كه حاكى از عدالت دقيق على (ع) در نحوهى تقسيم بيتالمال بر اساس مساوات از ناحيهى آن حضرت است، داستان «آهن گداخته» با برادرش عقيل می باشد كه شرح آنرا در كلام 224 نهجالبلاغه از خود حضرت می خوانیم : به خدا سوگند (برادرم) عقيل را ديدم كه در زير چنگال بىچيزى دست و پا مىزد تا آنجا که از من خواست از گندمى كه از حقوق شما است به او ببخشم، در حالى كه فرزندان او را از شدت فقر، پريشان احوال، و غبارآلود ديدم گويا صورتشان با نيل سياه شده است، عقيل چند بار رفت و آمد، و مكرر در هر بار با حالت رقت آور خواستهاش را بازگو كرد، من حرفهاى او را گوش مىدادم، او گمان كرد كه من دينم را مىفروشم و از خواستهى او اطاعت مىكنم و از شيوهى خود دست بر مىدارم، در اين موقع آهنى را داغ كردم و سپس آنرا به بدن او نزديك نمودم تا از آن درسى بگيرد، او پس از احساس درد حرارت آهن،نالهاى همانند نالهى بيماران كشيد و نزديك بود از حرارت آهن تفتيده بسوزد، به او گفتم زنان در سوگ تو بنشينند اى عقيل! آيا از آتشى كه انسان براى بازى خود آن را گداخته ناله مىكنى ولى مرا به سوى آتشى مىكشى كه خداوند جبار آن را از خشم خود افروخته است، تو از آزار كوتاه ناله مىكشى و من از آتش افروختهى جهنم ناله نكشم؟ عنوان بیانیه شماره2 جناب آقای کروبی مردمی کردن درآمد نفت می باشد.در این بیانیه آمده :" هدف اساسی این طرح گام برداشتن در جهت مردمی کردن اداره ،تولید و توزیع در آمدهای نفتی و خارج کردن آن از بودجه دولت می باشد.این طرح دارای مبنای فقهی و زیر ساخت های دینی می باشد."و قطعا جامه عمل پوشاندن به آن گذشته از اینکه کاری سخت و جانکاه است قدمی بزرگ برای تحقق جامعه واقعی اسلامی می باشد.در قسمتی دیگر از بیانیه می خوانیم: "اگر انتخابات این دوره فقط همین یک دستاورد مهم را داشته باشد،باید آن را ارج نهاد و پیروزی بزرگی برای جامعه ایران تلقی کرد." برای تحقق این طرح می بایست همه اقشار و گروه های اجتماع را مد نظر قرار داد تا تقسیم بیت المال به صورت عادلانه و مساوی صورت پذیرد.به همین جهت در بیانیه پنجم کروبی در خصوص زنان آمده:"جایگاه زنان خانه دار در تحکیم و آرامش خانواده و ثبات جامعه مهمتر از آن است که نیازی به توضیح داشته باشد زنانی که عمر و جوانی خود را برای رفاه و راحتی حال همسر و فرزندان خود فدا می کنند،باید نسبت به آینده خود اطمینان خاطر داشته باشند.حمایت و تقویت نقش و شان این زنان با محاسبه نتیجه اقتصادی کار آنها در خانه ،ایجاد صندوق بازنشستگی خاص زنان خانه دار و بیمه زنان خانه دار از جمله مهمترین اولویت های من در دولت آینده خواهد بود." به امید روزی که همه افراد جامعه به شکل یکسان از منافع ملی بر خودار شوند.
1388/9/26- 
