محک نقد و پالایش ناخالصی ها     

 سی سال از عمر انقلاب می‌گذرد. در این زمان، کشور ما فراز و نشیب‌های فراوانی داشته است. همه انقلاب‌های دنیا این ویژگی‌ را دارند که هر چه به عمر آنها افزوده می‌شود، از احساسات و هیجانات فاصله می‌گیرند و به سمت عقلانیت می‌روند. از طرف دیگر هر پدیده تاریخی با گذشت زمان بهتر و عمیق‌تر مورد ارزیابی قرار می‌گیرد و بسیاری از عوامل و ابعاد ناشناخته آن روشن و مشخص می‌شود. چه نیکوست جامعه‌ای که اکنون در حال شکل‌گیری است، آنچنان مستحکم و استوار باشد تا آیندگان از آن بهره گیرند و بر اتقانش بیفزایند. این مهم حاصل نمی‌شود جز از این راه که نقاط قوت و ضعف را شناخته، کاستی‌ها را تقلیل داده و با این کار سعادت جامعه را تضمین کنیم.
از نکاتی که در سیاست اسلامی به آن بذل توجه شده، انتقاد و شیوه برخورد با منتقد است. این مساله هم در سیاست داخلی و هم سیاست خارجی دارای اهمیت می‌باشد. «نقد» محک پر قدرتی است که ناخالصی‌ها را نشان داده و استعدادهای نهفته را آشکار می‌سازد. در هر جامعه‌ای که بستر انتقاد فراهم شود سعادت آن حتمی است و از نشانه‌های رشد جامعه این می‌باشد که متولیان و حاکمان که قدرت را در دست دارند با انتقاد آشفته نشوند و برای نقادان ارزشی کمتر از منقادان قائل نباشند.
اگر انتقاد با سلب آسایش همراه شود و هزینه جانی و مالی به همراه داشته باشد، ناقدان به سادگی نظرشان را طرح نمی‌کنند و طبیعی است که در چنین اوضاعی تعداد منتقدان کاسته می‌شود و در عوض متملقان بی خرد، عرصه را به دست می گیرند و جو مجیزگویی بر جامعه سایه می‌افکند.
در عصر کنونی به برکت رسانه، بستر نقد و گفتگو در همه عالم فراگیر شده و جامعه‌ای که با انتقاد بر آشوبد نقاط ضعفش را به جای اینکه از دوستان و دلسوزان بشنود از بیگانگان بی مهر دریافت می نماید. هر کس گوشه‌ای از ضعف و کاستی‌ را آشکار ساخت اگر بر حق است می‌بایست سخن او را شنید اما شنیدن آن از دوستان پر مهر، لذت بخش‌تر است تا بیگانگان بی مهر.
امروزه بسیاری از دولت‌های غربی بر این نظریه سیاسی استوارند که می‌بایست دولت سایه وجود داشته باشد. دولت سایه متشکل از احزاب و افرادی است که کار آنها فقط یافتن معایب دولت حاکم می‌باشد. این اشخاص نه تنها مورد بی مهری قرار نمی‌گیرند بلکه حمایت نیز می‌شوند و وجود آنان برای دولت بسیار ضروری و لازم است چون در بین نواقص و اشکالات فراوانی که آنان می‌تراشند گاهی مواردی را می‌یابند که واقعاً نقص است و آنان که قصد دارند عنان قدرت را از دست ندهند می‌کوشند این معایب را بر طرف کنند. از این رو سپاسگذار آنان نیز هستند.
در بین روایات صادره از معصوم، موارد زیبایی به چشم می‌خورد که توصیه می‌نماید با مشورت، در عقل مشورت دهنده شریک شوید و طبیعی است که فرد منتقد با طرح نظراتش، اندشه خود را بازگو می‌کند و انسان طرف مقابل نقد، اگر زیرک باشد می‌تواند از اندیشه او بهره گیرد. 

 این مقاله  را برای روزنامه نسل فردا فرستادم.